Yerli Üretim ve Milli Markalarda ARUS İmzası

ilhamipektas-resim2

Ülkemizde 1994 yılından buyana kent içi ulaşıma verilen hızlı yatırım projeleri ile başta İstanbul olmak üzere, Ankara, İzmir, Bursa, Eskişehir, Adana, Kayseri, Konya, Antalya, Samsun ve Gaziantep dahil toplam 11 ilimizde Metro, Hafif Raylı Araçlar (LRT) ve Tramvaylar kullanılmaktadır. Bu şehirlerimiz için 12 farklı ülkeden satın alınan 14 adet farklı marka Siemens, Alstom, Bombardier, Hyundai Rotem, ABB, CAF, Ansaldo Breda, Skoda, CSR, CNR, Mitsubishi, Rotterdam SG2, MAN Düewag, V.Gotha gibi yaklaşık 2400 adet araç kullanımdadır. Bunlardan kaynaklanan döviz kaybı, yedek parça, stok maliyeti, işçilik ekstra giderler ile ülkemiz tam bir yabancı bağımlı hale gelmiştir. 

1994 yılından bu yana satın alınan raylı ulaşım araçlarının ülkemizdeki mevcut durumunu gösteren tablo aşağıda özetlenmiştir. 

İTHAL EDİLEN METRO ARAÇLARI / IMPORTED METRO VEHICLES 

Kızılay – Batıkent         : Bombardier (108) ve CSR (324) Metro (%51)       :           432

Taksim – Osmanbey Metro Aracı : Hyundai Rothem (68) Metro Aracı (%40 yerli katkı) :  68

Üsküdar – Ümraniye   : Mitsubishi ve CAF Metro Aracı (%15 yerli katkı)            :           126 

Mecidiyeköy – Mahmutbey : CNR (300) Metro Aracı (%50 yerli katkı)     :           300     

Kirazlı – Başakşehir    : Alstom (96) Metro Aracı    :           96

Taksim – Osmanbey Metro Aracı : Alstom (32) Hyundai Rothem (92)      :           124 

Kadıköy – Kartal           : CAF (144) Metro Aracı        :           144

Marmaray : Hyundai Rothem (440) EMU        :           440

Başkentray           : Hyundai Rothem (96) EMU          :           96 

Ali Ağa – Menderes      : CAF (99) ve Hyundai Rothem (120) EMU     :           219

Adana          : Hyundai Rothem (36) Metro Aracı       :           36

İzmir            : ABB (45), CSR (32), CNR (85) Metro Aracı   :           162 

Bursa           : Siemens (48), Bombardier (30) :           78 

Eskişehir   : Bombardier (33) Tramway          :           33 

Kayseri       : Ansaldo Breda (38) Tramway     :           38 

Konya          : Skoda (60) ve Duevag (60) Tramway :           120 

Samsun       : Ansaldo Breda (16) Tramway     :           16 

Antalya       : CAF (14) Tramway    :           14 

Gaziantep  : Alstom (28) Tramway         :           28 

Toplam Araç Sayısı / Total Number of Vehicles         :        2.566 

 Not: Koyu renk yazılanlar %0 yerli katkı, diğerleri ise yerli katkı ile yapılan araçlardır.

ARUS ülkemizdeki yabancı araç bağımlılığını önlemek için ilk yerli üretim mücadelesini 5 Mart 2012 tarihinde Ankara’da ihalesi yapılan ve CSR Electric Locomotive firmasının kazandığı 324 metro aracı ihalesinde şartnameye %51 yerli katkı şartı ekleterek başlamış ve ülkemizde bir milat olarak kabul edilen bu tarihi karardan günümüze kadar uzanan raylı ulaşım araçlarında yapılan ihalelerde yerli katkı seviyesi %60 seviyesine yükselerek tüm yurt sathına yayılmıştır. 

İşte bunun en güzel örnekleri; 

Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından 10.04.2013 tarihinde ihalesi yapılan ve Durmazlar firmamızın kazandığı 6 adet tramvay ihalesinde %47 oranında yerli katkı şartı ile üretilen milli markamız; İpekböceği bugün Bursa T1 hattında başarılı hizmet vermektedir. 

Malatya Belediyesi tarafından 21.06.2013 tarihinde ihalesi yapılan ve Bozankaya firmamızın kazandığı 10 adet TCV Trambüs aracı %50 yerli katkı ile üretilerek bugün Malatya’da hizmet vermeye başlamış ve 10 adet daha sipariş ile sayısı 20 adede çıkarılmıştır. 

İstanbul Ulaşım A.Ş tarafından tasarlanan ve 20.01.2014 tarihinde ilk üretimleri yapılarak testleri başarıyla tamamlanan Milli marka İstanbul tramvayında bugün yerlilik oranı %60 seviyesine yükselmiş ve 18 adet tramvay üretilerek raylarda hizmet vermeye başlamıştır. 

Kayseri Belediyesi tarafından 14.04.2014 tarihinde en az % 35 yerli katkı şartı ile ihalesi yapılan ve Bozankaya firmamızın kazandığı 30 adet Tramvay aracı üretiminde bugün yerli katkı oranı %50 seviyelerine çıkmış bulunmaktadır. Araçlar Mayıs 2016 tarihinde hizmet vermeye başlayacaktır. 

İstanbul Hacı Osman-Yenikapı Raylı Toplu Taşıma Sistemi için 18.09.2014 tarihinde yapılan 68 Adet Metro Aracı ihalesinde %40 yerli katkı şartı getirilmiş ve bu ihaleyi Hyundai EURotem firması kazanmıştır. 

İstanbul Belediyesi ihalesini yapacağı Mecidiyeköy-Kabataş-Mahmutbey hattında satın alacağı 300 metro aracında ilk 150 adet için minimum %40 ve ikinci 150 adet için %50 yerli katkı şartı getirmiş ve belediye bundan sonraki yapacağı tüm ihalelerde %60 yerli katkı şartı koymayı kararlaştırmıştır. 

23.02.2015 tarihinde Bursa Belediyesinin açtığı 60 adet Hafif Raylı Metro (LRT)aracı ve 12 adet tramvay ihalesini şartnamede yer alan minimum %60 yerli katkı oranı ile Durmazlar firmamız kazanmış ve böylece bugün itibarıyla Raylı Ulaşım Sistemlerinde yerli katkı oranı %60 seviyesine ulaşmıştır. 

21.07.2015 tarihinde Kocaeli Sekapark - Otogar Tramvay Hattı Projesi 12 adet tramvay aracı alımı ihalesini %60 yerli katkı şartı ile Durmazlar firmamız kazanmıştır. 

04.08.2015 tarihinde Eskişehir ve 26.08.2015 tarihinde Konya Belediyelerinin E-Bus ihalelerini %60 yerli katkı ile Bozankaya firmamız kazanmıştır. 

25.09.2015 tarihinde yapılan Antalya II.aşama raylı sistem araçları 18 adet tramvay ihalesini %60 yerli katkı şartı ile Hyundai EURotem firmamız kazanmıştır. 

01.10.2015 tarihinde Samsun Belediyesi “Gar-Tekkeköy Hafif Raylı Sistem Hattı Projesi” kapsamında gerçekleştirilen ihaleyi yine %60 yerli katkı şartı ile Durmazlar firmamız kazanmıştır. 

Aşağıda verilen çizelgede yerli ve milli markalarımız gösterilmiştir. 

MİLLİ TRAMVAY, LRT ve TRAMBÜS ARAÇLARINDA YERLİLİK (%)
DOMESTIC PRODUCTION IN NATIONAL TRAMWAY, LRT AND TRAMBUS VEHICLES (%)
 

İstanbul LRT Hattı           :           İstanbul Ulaşım (Yerlilik 60%)         İstanbul Marka     :           18

Bursa Tramvay Hattı     :           Durmazlar (Yerlilik60%)        İpekböceği  :           20

Bursa LRT Hattı   :           Durmazlar (Yerlilik60%)        Green City  :           60

Kayseri Tramvay Hattı  :           Bozankaya (Yerlilik 50%)      Kayseri Marka      :           30

Kocaeli Tramvay Hattı   :           Durmazlar (Yerlilik 60%)       İpekböceği Marka           :           12

Samsun Tramvay Hattı :           Durmazlar (Yerlilik 60%)       İpekböceği Marka           :           8

Malatya Trambüs Hattı :           Bozankaya (Yerlilik50%)       TCV Marka :           20

İzmir Tramvay Hattı      :           Hyundai Eurotem (Yerlilik 48%)                :           38

Antalya Tramvay Hattı  :           Hyundai Eurotem (Yerlilik 60%)                :           18

TOPLAM / TOTAL      :        224 adet araç    
                     

Bu gelişmelerden esinlenerek Sayın Ulaştırma Bakanımız tarafından yüksek hızlı trenlerde en az %53 yerli katkı şartı uygulamaya konulmuş ve bu karar, ileri teknoloji içeren Yüksek Hızlı Trenler için de ülkemizde bir milat olmuştur. 

ARUS’un büyük destek verdiği 13 Eylül 2014 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Yerli Malı Tebliği ve 15 Şubat 2015 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Sanayi İşbirliği Programı (Offset) Yönetmeliği hizmete girerek yerli üretimde ve devlet politikamızda adeta bir devrim yapılmıştır. 

ARUS tüm üyeleri ile birlikte Milli Hızlı Tren, Milli Yolcu Treni ve Milli Yük Tren projelerinde önemli ve aktif rol almıştır. 

Otomotiv sektöründe bir türlü çıkarılamayan milli markalarımız bugün Raylı Ulaşım Sistemlerinde tasarımından nihai ürüne kadar birer birer üretilmeye ve raylarda hizmet vermeye başlamıştır. 

İşte; İpekböceği Tramvayı/Bursa, İstanbul marka tramvay/İstanbul, Green City marka hafif raylı araç/Bursa, Kayseri Tramvayı, Elektrikli TCV Trambüs/ Malatya, Kocaeli, Samsun ve Antalya Tramvayları, Milli elektrikli lokomotifimiz E1000. 

Görüldüğü gibi ARUS’un büyük gayretleri sonucu Ankara metro ihalesi ile başlayan yerli ve milli marka mücadelesi, ARUS üyesi sanayicilerimizin inancı sayesinde son 3 yılda raylı ulaşım sistemlerinde büyük bir devrim yaratmış ve ARUS firmaları bugüne kadar 224 adet Raylı Ulaşım Araç İhalesi kazanmıştır. 

2023 yılına kadar ihtiyacımız olan şehir içi ve şehirlerarası Raylı Ulaşım Araçları göz önüne alındığında; 

Metro ve LRT araçları    :           7000 adet,

YHT seti       :           106 adet,

Dizel lokomotif     :           350 adet,

Elektrikli Lokomotif       :           230 adet,

Banliyö seti            :           500 adet,

DMU tren seti        :           350 adet,

Yük vagonu           :           49,000 adet,

Yolcu vagonu        :           600 adettir. 

İhtiyaç duyulan tüm bu raylı ulaşım araçlarında toplam satın alma maliyeti 20 milyar Euro civarındadır. 

Biz ARUS olarak tüm bu araçların yerli ve milli marka olarak üretimine talibiz. 

Sanayicilerimizin şimdiye kadar kısa süre içinde gerçekleştirdikleri olağanüstü başarı, 2023 yılına kadar yapacaklarının da teminatıdır. 

Çünkü inanıyoruz ki ülkemizi kurtaracak tek kalkınma modeli: ÜRETİM EKONOMİSİ ve MİLLİ MARKALARIMIZDIR.

Dr. İlhami Pektaş

ARUS -Anadolu Raylı Ulaşım Sistemleri Kümelenmesi Koordinatörü
Anatolian Railway Transportation Systems Cluster Coordinator

Top