ARUS Tarafından Düzenlenen Türkiye Raylı Sistemler İş Forumu 2026’da Stratejik İş Birliği Protokolleri...

ARUS Tarafından Düzenlenen Türkiye Raylı Sistemler İş Forumu 2026’da Stratejik İş Birliği Protokolleri, Raylı Sistem Panel Oturumları ve İş Görüşmeleri Gerçekleştirildi

Dr.İlhami Pektaş

Anadolu Raylı Ulaşım Sistemleri (ARUS) Kümelenmesi tarafından düzenlenen Türkiye Raylı Sistemler İş Forumu 2026, 12–13 Şubat 2026 tarihlerinde TÜBİTAK Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü (RUTE) ev sahipliğinde TÜBİTAK Gebze Kampüsü’nde gerçekleştirildi.

Kamu, sanayi ve akademiyi aynı platformda buluşturan; yatırım politikalarından AR-GE ve teşvik mekanizmalarına, mevzuat ve standartlardan yerli ve milli üretim vizyonuna kadar sektörün stratejik başlıklarının ele alındığı bu kapsamlı organizasyon, raylı sistemler ekosisteminin geleceğine yön veren önemli bir buluşma oldu.

Türkiye Raylı Sistemler İş Forumunu; T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bakan Yardımcıları Sn. Dr. Çetin Ali Dönmez, Sn. Osman Boyraz, T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Sektörler ve Kamu Yatırımları Genel Müdürü Sn. Faruk Cirit, TÜBİTAK Başkanı Sn. Prof.Dr. Orhan Aydın, AYGM Genel Müdürü Sn. Dr. Yalçın Eyigün, Kalkınma Ajansları Genel Müdürü  Sn. Ahmet Şimşek, TÜRASAŞ Genel Müdürü Sn. Selim Koçbay, TCDD Genel Müd. Yrd. Sn. Öner Özgür, TCDD Taşımacılık Genel Müd. Yrd. Sn. Erhan Gör, UHDGM Başkanı Sn. Selami Yazıcı, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğü Kümelenme Daire Başkanı Sn. Canan Ünlü Şahin, Ostim Başkanı Sn. Orhan Aydın, Kardemir YK. Başkanı Sn. Muhammed Ali Oflaz, Aselsan Gen. Md. Yrd. Sn. Alaattin Dökmen, Anadolu Üniversitesi Rektörü Sn. Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, Eskişehir Teknik Üniversitesi Rektörü Sn. Prof.Dr. Adnan Özcan, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Rektörü Sn. Prof. Dr. Kamil Koçak, Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörü Sn. Prof.Dr. Mehmet Kul ve ARUS YK üyelerimizin kıymetli katılımlarıyla gerçekleştirdik.

Yerli ve milli üretim vizyonuyla raylı sistemler alanında güçlü bir ekosistem inşa ediyoruz, Raylı sistemlerde üyelerimizle beraber teknoloji üretme ve küresel rekabet gücünü artırma hedefiyle çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.

Forum kapsamında raylı sistemlerde yerli ve milli teknolojilerin geliştirilmesine ve yaygınlaştırılmasına yönelik sinyalizasyondan otomatik tren muayene altyapılarına, test merkezinden milli lokomotif yazılım geliştirme projelerine kadar uzanan kritik alanlarda yenilikçi çözümler geliştirilmesine kadar önemli iş birlikleri hayata geçirildi.

Bu çerçevede;

- TÜBİTAK ile TCDD arasında, YERLİ SİNYAL sistemlerinin ERTMS uyumlu hale getirilerek yaygınlaştırılması,

- Otomatik Tren Muayene İstasyonlarının ülke genelinde kullanımının artırılmasına yönelik protokoller imzalandı.

- AYGM, ASELSAN ve TÜBİTAK RUTE arasında, şehirlerimizde metro sinyalizasyon sistemlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik kritik bir iş birliği protokolüne imza atıldı.

- TÜBİTAK ile TÜRASAŞ arasında ise URAYSİM Destekleme İş Birliği Protokolü,

- Milli COCO Lokomotifi Yazılım Geliştirilmesine ilişkin protokoller gerçekleştirildi.

Bu işbirlikleri hakkında kısaca bilgi verecek olursak ;

YERLİ SİNYAL sistemlerinin ERTMS uyumlu hale getirilerek yaygınlaştırılması Protokolü

TCDD ve TÜBİTAK RUTE İşbirliği kapsamında yürütülen yerli sinyal projeleri 2009 tarihinde başlatılmış olup uzun soluklu ve kararlı bir çalışmanın sonucu olarak 2012 yılında ülkemizin ilk yerli sinyalizasyon sistemi başarıyla devreye alındı. Bu çalışmalar neticesinde Türkiye`nin ilk SIL4 sertifikasına sahip yerli demiryolu sinyalizasyon sistemi geliştirilmiş, Demiryolu ulaşımında emniyet ve teknolojik bağımsızlık adına son derece önemli bir eşik aşılmış oldu. TCDD Genel Müdürü Sayın Veysi Kurt`un göreve gelmesiyle birlikte TCDD ile TÜBİTAK RUTE arasındaki millileştirme işbirlikleri daha da güçlendi. Bu sinerji sayesinde 2023 yılında artışa geçen yerli sinyal kurulan istasyon sayısı 2024 yılında %100`ün üzerinde bir artış gösterdi. 2025 yılı sonu itibariyle ise bu sayı 60 istasyonu geçti. Bugün gelinen noktada toplam 750 km.lik demiryolu hattında yerli sinyalizasyon sistemleri aktif olarak işletiliyor. Belirlenen hedefler doğrultusunda 2030 yılı sonuna kadar bu uzunluğun 2000 km.ye çıkarılması planlandı.

Otomatik Tren Muayene İstasyonlarının ülke genelinde kullanımının artırılması Protokolü

Otomatik tren muayene istasyonu sistemlerinin demir yolu altyapılarının sürdürülebilirliğinin ve güvenliğinin sağlanması amacıyla tüm bölgelerde yaygınlaştırılması, altyapı işletmeciliğini daha etkin, verimli ve güvenli bir şekilde yöneterek hem demir yolu altyapılarının hem de araçların korunmasını sağlayacak otomatik tren muayene istasyonu sistemleri TCDD ile TÜBİTAK işbirliği kapsamında yürütülen projeler ile geliştirilmekte ve İzmit Köseköy istasyonunda uygulamaya alınması planlanmaktadır. Geliştirilen sistemler ile anahtarlarda yük taşımacılığında kullanılan tren setlerinin tekerlek, fren, pantograf, aks kutusu gibi kritik bileşenlerini trenlerin normal seyir koşullarındaki hızlarında, dış ortam koşullarında çalışan yapay zeka destekli sistemler ile akıllı bir şekilde kontrol edilebiliyor. Bu kapsamda Kırıkkale Yahşihan`da devreye alınan ve ticari bir hatta yerleştirilen ilk OTMI istasyonu ölçümlerine başlanmış ve dört noktada daha kurulacak istasyonlar ile ülke geneline yaygınlaştırılmasının önü açılmıştır.

Metro CBTC sinyalizasyon sistemlerinin ihtiyaç duyulan hatlarda yaygınlaştırılması Protokolü

AYGM Genel Müdürlüğü, TÜBİTAK RUTE ve ASELSAN arasında yapılan işbirliği ile ülkemizin raylı sistemler alanındaki teknolojik bağımsızlığını güçlendirecek stratejik bir adım daha atılmış oldu. Bağımsız teknoloji vizyonuyla geliştirilen yerli metro sinyalizasyon sistemi, AYGM öncülüğünde ASELSAN ve TÜBİTAK işbirliği ile ortaya konan yüksek katma değerli bir mühendislik başarısının ürünü olup Türkiye`nin ilk ve tek SIL4 yerli Metro sinyalizasyon sistemi olma özelliğini taşıyor. Bu sistem aynı zamanda insansız sürüşü de destekleyerek dünya standardını yakalayan bir kabiliyet sunuyor. Gayrettepe İstanbul Havalimanı hattında yürütülen çalışmalarla yerli metro sinyalizasyon sistemi artık sahada kendini kanıtlamış yüksek emniyet standartları, ileri seviye kontrol kabiliyeti ve emniyet kritik haberleşme altyapısıyla metro işletmeciliğinde yerli ve milli bir çözüm ortaya koymuştur. Bu yatırımlar yalnızca bugünün ihtiyaçlarına cevap vermekle kalmayıp aynı zamanda şehirlerimizin ulaşım vizyonu doğrultusunda geleceğin akıllı ulaşım altyapısının temelini oluşturacak ve Milli raylı sistem ağlarımızı güçlendirecektir.

Milli COCO Lokomotifi Yazılım Geliştirme Protokolü

Bu proje ile şimdiye kadar gerçekleştirilen tüm ortak projelerde kazanılan tecrübe ve bilgi birikimiyle TÜRASAŞ’ın yakın zamanda üretim hattına alacağı yeni nesil dizel ve elektrikli CoCo tipi lokomotiflerinin en kritik bileşenlerinden birisi olan tren kontrol ve yönetim sistemlerinin dışa bağımlı olmadan tamamen yerli mühendislik gücü ile hayata geçirilmesi sağlanacaktır. Bu projenin sağladığı teknolojik altyapı ile ayrıca geliştirilecek yeni yazılım ve donanım mimarisi sayesinde farklı tip ve modeldeki lokomotifler birbirleriyle haberleşebilecektir. Böylece filoda bulunan araçlar akuple halinde tek bir set gibi yönetilerek operasyonel esneklik ve verimlilik en üst seviyeye taşınacaktır.

TÜBİTAK RUTE ile TÜRASAŞ arasında URAYSİM Destekleme İş Birliği Protokolü

Ülkemizin raylı sistem ekosisteminde test ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurgulanan ve Eskişehir Alpu yerleşkesinde kurulan Ulusal Raylı Sistemler Test ve Araştırma Merkezi( URAYSİM), 2026 yılı Mayıs ayında TÜRASAŞ`ın desteğiyle sektördeki ilk testlerini gerçekleştirecek. Statik gövde testleri için TÜRASAŞ/SAKARYA bölgesinde bulunan test sistemi URAYSIM`e taşınacak ve bu testler artık 2026 yılında TSI şartlarına uygun olarak URAYSIM bünyesinde yapılacak.

Raylı Sistemler Ekosistemi Panel Oturumları

Açılış ve imza törenlerinden sonra 1. ve 2. gün Raylı Sistemlerde Yatırım, Ar-Ge ve Teşvik Stratejileri,  Demiryolu Sektöründe Mevzuat, Standardizasyon ve Avrupa Birliği Uyum Politikaları, Kentiçi Raylı Sistem İşletmecileri Perspektifinden Sektörel Gelişim ve Beklentiler, Raylı Sistem Araçlarında Yerli Üretim Ekosistemi panel oturumları, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Destekli ARUS Kümelenme Destek Programı Lansmanı, Türkiye’nin ilk ray ve demiryolu tekeri üretimini gerçekleştiren Kardemir D.Ç. Fabrikası Tanıtımı ve Raylı sistemler alanında üretim, tasarım ve Ar-Ge yapan firmalar, altyapı müteahhitleri, Demiryolu yük taşıma ve lojistik Hizmeti veren firmalar, Raylı Sistem İşletmecileri  arasında B2B işbirliği toplantıları gerçekleştirildi.

Raylı Sistemlerde Yatırım, Ar-Ge ve Teşvik Stratejileri Paneli

Etkinliğin 1. gününde T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Sektörler ve Kamu Yatırımları Genel Müdürü Sn. Faruk Cirit’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen Raylı Sistemlerde Yatırım, Ar-Ge ve Teşvik Stratejileri Panelinde;

- AYGM Genel Müdürü Sn. Dr. Yalçın Eyigün,

- Kalkınma Ajansları Genel Müdürü Sn. Ahmet Şimşek,

- UDHAM Başkanı Sn. Selami Yazıcı ve

- Tübitak Başkanımızı temsilen Tübitak-RUTE Müdürü Sn. Dr. Tolgahan Kaya`nın

değerli katılımlarıyla gerçekleşen Panelde Raylı Sistemlerde yapılan ve yapılacak Demiryolu Yatırımları, Ar-Ge çalışmaları ve Bakanlık tarafından verilen teşvikler konularında katılımcılara bilgiler sunuldu.

Demiryolu Sektöründe Mevzuat, Standardizasyon ve Avrupa Birliği Uyum Politikaları

Türk Loydu Yönetim Kurulu Başkanı ve Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Sn. Prof. Dr. Oral ERDOĞAN moderatörlüğünde aynı gün gerçekleştirilen “Demiryolu Sektöründe Mevzuat, Standardizasyon ve Avrupa Birliği Uyum Politikaları” konulu 2. panele;

-Sn. Mehmet Halil MADAZLI / Ticaret Bakanlığı Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdür Yardımcısı,

-Sn. Dr. Kürşat ÖZDEMİR / Dışişleri Bakanlığı Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) Genel Sekreter Yardımcısı,

-Sn. Mustafa Kırmızıgül / Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü(UHDGM) Demiryolu Sertifikasyon Dairesi Başkanı,

-Sn. Öncü Alper / Türk Standardları Enstitüsü(TSE) Taşımacılık Sektörü Grup Başkanı,

-Sn. Ömer TANGÜL/ Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünü

temsilen panelist olarak katıldılar.

Panelde Demiryolu Sektöründe Mevzuat, Standardizasyon ve Avrupa Birliği Uyum Politikaları konularında bilgiler verildi, Türkiye`de yerleşik NoBo ataması yapılabilmesi için 2013 yılından günümüze kadar AB makamları ile yapılan görüşmeler, yürütülen çalışmalar ve sürecin sonuçlanması adına atılan adımlar anlatıldı.

Ulaşım bir ülke ekonomisinin kan damarlarıdır. O damarlar ne kadar güçlü ve kesintisiz çalışırsa ekonomi de o kadar sağlıklı büyür. Demiryolu sektörü de bu damar sisteminin en stratejik unsurlarından biridir. Ancak güçlü bir ulaşım altyapısı sadece fiziksel yatırımlarla değil sağlam bir mevzuat altyapısı, etkin bir standardizasyon sistemi ve uluslararası normlarla uyumlu bir düzenleyici çerçeve ile mümkündür. Zira sürdürülebilir kalkınmanın ve uluslararası rekabet gücünün temelinde her şeyden önce hukuka uygun, öngörülebilir ve güven veren bir mevzuat sistemi yer almaktadır. Teknik yeterlilik, güvenlik ve karşılıklı işletilebilirlik ancak sağlam bir hukuki zemin üzerinde anlam kazanır. Bu noktada uygunluk değerlendirme, sertifikasyon ve teknik denetim kapasitesinin de en az mevzuat kadar önemli olduğuna işaret edildi.

Kentiçi Raylı Sistem İşletmecileri Perspektifinden Sektörel Gelişim ve Beklentiler

Türkiye Raylı Sistemler İş Forumunun 2. gününde Moderatörlüğünü TÜRSİD ve Metro İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Dr. Özgür SOY`un yaptığı Kentiçi  Raylı Sistem İşletmecileri Perspektifinden Sektörel Gelişim ve Beklentiler konulu 3. panele,

-Sn. Melih DİPOVA / Antalya Ulaşım A.Ş. Genel Müdürü,

-Sn. Mehmet CANBULUT / Kayseri Ulaşım A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı,

-Sn. Murat ZORAL / Ankaray İşletmesi Şube Müdürü

-Sn. Sinan KARAKUZU / İzmir Metro A.Ş. Genel Müdürü

kurumlarını temsilen panelist olarak katıldılar. Panelde Kentiçi raylı sistemlerde yapılan yerlileştirme projeleri, Kent içi raylı sistemlerde artan kapasite ihtiyacı, uzun vadeli talep projeksiyonları, kentiçi ulaşımda karşılaşılan sorunlar ve sorunların çözümü ile ilgili beklentiler ele alındı. Türkiye’de kent içi raylı sistemler her gün milyonlarca yolcu taşırken, artan hat uzunlukları ve kapasite yatırımları doğrultusunda araç, ekipman ve teknoloji ihtiyacının da ivmeli şekilde büyüdüğü vurgulandı. Oturumda; kur baskısı, ücretlendirme politikaları, kamu-özel karma statüden doğan yapısal ikilikler ve artan işletme giderleri sektörün temel zorluk alanları olarak belirtildi. Yerli üretimin geliştirilmesine yönelik çalışmalar anlatıldı. EYT sonrası sektörde deneyimli personel kaybına dikkat çekilirken, dijitalleşme ve veri temelli yönetim anlayışının kurumsal hafızayı güçlendirmede kritik rol oynayacağı ifade edildi.

Raylı Sistem Araçlarında Yerli Üretim Ekosistemi

Moderatörlüğünü UITP Avrasya Başkanı Sn. Dr. Feyzullah GÜNDOĞDU`nun yaptığı Raylı Sistem Araçlarında Yerli Üretim Ekosistemi konulu 4. panele;

- Sn. Emrah DAL / CTO, Bozankaya Raylı Sistemler A.Ş,

- Sn. Dr. Tolgahan KAYA /Enstitü Müdürü – Tübitak RUTE,

- Sn. Ahmet Muaz ATEŞ / UGES Sektör Program Direktörü – Aselsan A.Ş.,

- Sn. Yunus UĞURLU / Lokomotif Dairesi Başkanı – TÜRASAŞ

- Sn. Fatih GÜLTEKİN / Genel Müdür Yardımcısı – Metro İstanbul A.Ş.

kurumlarını temsilen panelist olarak katıldılar. Panelde yerli ve milli üretimde gelinen en son seviye, üretilen milli raylı ulaşım sistemleri ve milli sinyalizasyon sistemleri anlatıldı. TÜRASAŞ tarafından üretilen E5000 lokomotifi, 160 km/saat hıza sahip elektrikli hızlı tren ve 225 km/saat hıza sahip elektrikli hızlı tren setleri, Gaziray Banliyö Tren seti, Milli CoCo lokomotifi, Milli yük vagonları, yangın söndürme ve kurtarma vagonu, askeri tip taşıma vagonu, Panoramik vagon tasarımı, vagon bakım ve revizyonları, Bozankaya’nın ürettiği Romanya, İtalya, Polonya ve Slovakya’ya ihraç ettiği bataryalı yeni nesil milli tramvaylar, Tayland’a ihraç edilen metro araçları, Gebze-Darıca hattı için üretilen sürücüsüz milli metro araçları, Metro İstanbul tarafından üretilen TRAM34, ASELSAN ve TÜBİTAK-RUTE tarafından üretilen milli sinyalizasyon sistemleri ve cer motoru çalışmaları tanıtıldı. Yerli üretimi artırmak üzere yapılacak çalışmalar ve yatırımlar hakkında bilgi verildi.

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ARUS Kümelenme Destek Programı Lansmanı

Bu panelde T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğü Kümelenme Daire Başkanı Sn. Canan Ünlü Şahin ve ARUS YK. Başkan Yrd. Emrah Dal yer aldı. Anadolu Raylı Ulaşım Sistemleri kümelenmesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından çağrı esaslı yürütülmekte olan kümelenme destek programı ile kalkınma politikası hedefleri doğrultusunda kamu, üniversite, sanayi işbirliği ile iktisadi değer üretmek üzere 5 yıl süreyle yüzde 70 oranında desteklenecektir.  Desteklenen alanlar ise küme koordinasyon faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirilen çalıştay, toplantı, eğitim, personel, kurumsal kapasitenin geliştirilmesi faaliyetleri, kümenin geliştirdiği yenilik faaliyetleri, ortak altyapı, ortak laboratuvar vb. gibi tedarik zincirini etkileyen verimlilik faaliyetleridir.

B2B İşbirliği Toplantıları

Raylı sistem Kamu ve Özel Araç/Vagon üreticileri, Demiryolları Kamu ve Özel Taşımacılık İşletmeleri(DTİ), Lojistik firmaları, Altyapı Müteahhitleri, Belediye Raylı Sistem İşletmecilerinin katıldığı birebir masabaşı B2B iş görüşmeleri gerçekleştirilerek ekosistemin biraraya gelmesi tanışma, iş birliği, satış ve pazarlama faaliyetlerine destek sağlandı.

Raylı sistemler ekosisteminin tüm paydaşlarını bir araya getiren bu stratejik platform; demiryolu yolcu ve yük taşımacılık kapasitesi, filo yönetimi modernizasyonu, yerli üretim ve uluslararası koridor entegrasyonları gibi kritik başlıkları da gündeme getirdi.

Türkiye Raylı Sistemler İş Forumu 2026 etkinliğine katılan Türk demiryolu endüstrisinin tüm temsilcilerine, konunun muhatabı olan tüm kurum ve kuruluşlara ulusal iş birliğinin güçlendirilmesi için verdikleri desteklerden dolayı teşekkür ederiz.