
Demiryolu Havai Hat Parçaları-Katener Sistemler
1825 yılında baÅŸlayan demiryolu iÅŸletmeciliÄŸi bir zamanlar dünya uluslarının ekonomilerinde ve sosyal geliÅŸmelerinde çok önemli roller almış, ancak petrolün ucuz olduÄŸu dönemde bir duraklama devri yaÅŸamıştır. 19. Yüzyılın sonlarına doÄŸru demiryolu iÅŸletmeciliÄŸinde yeni geliÅŸmeler olmuÅŸ, yolcu ve yük taşımacılığı giderek artmaya baÅŸlamıştır. Hızlı tren iÅŸletmeciliÄŸi yaygınlaÅŸmaya baÅŸlamış, büyük ÅŸehirlerde ÅŸehir içi yolcu taşımacılığında metro ve hafif-raylı sistemler devreye alınmıştır. Raylı-sistemler sektörü dünya çapında büyümeye devam etmektedir. Demiryollarına yapılan yatırım dünya çapında yıllık 70 milyar dolar düzeyindedir. 2020 yılına kadar yapılacak toplam yatırımın 1 trilyon dolara eriÅŸmesi beklenmektedir.
Ülkemizde ise demiryollarına en çok yatırım Cumhuriyet’in ilk yıllarında Atatürk zamanında yapıldı.1950 yılından sonra demiryollarına verilen önem azalmış, karayolu ağırlıklı ulaşım politikaları ön plana çıkmış, motorlu araç sayısının günden güne artmasıyla tamamen dışa bağımlı geliÅŸen bir otomotiv sanayi kuruldu.
1950 yılından 2003 yılına kadar ihmal edilen demiryolu ve ÅŸehir içi raylı ulaşım sistemleri son 15 yıl içinde, yeni devlet politikalarıyla birlikte demiryollarında dev projeler hayata geçirilerek büyük yatırımlar yapılmaya baÅŸlanmıştır. Günümüzde 2023 yılı hedefleri doÄŸrultusunda, 10 bin kilometrelik yüksek hızlı tren, 4000 km yeni konvensiyonel tren hattı, elektrifikasyon ve sinyalizasyon çalışmaları büyük bir hızla devam etmektedir. 2023 yılında hızlı tren hatları ile birlikte toplam 26.000 km, 2035 yılında ise toplam 30.000 km demiryolu hedeflerine ulaşılması amaçlanmıştır.
Tüm bu yatırımlar yapılırken bir yandan da yerli ve milli marka raylı ulaşım sistemlerinin ülkemizde sanayicilerimiz tarafından üretilmesi için çalışmalar baÅŸlamıştır.
Türkiye’nin ilk yerli katener system üreticisi olan ULUSOY ELEKTRÄ°K A.Åž. kısa sürede bu alanda da marka haline gelmiÅŸtir.Özgün tasarımlar,kaliteli yerli üretim, hızlı sevkiyat, müÅŸteri odaklı çalışmalar Ulusoy Elektrik’i sektörün lokomotifi haline getirmiÅŸtir.
Katener sistem; Trenlerin hareket edebilmesi için gerekli olan elektrik enerjisini tüm hat boyunca taşındığı havai hat sistemidir. Daha geniÅŸ bir ÅŸekilde ifade etmek gerekirse, demiryolu üzerinde hareket eden araçlara tüm iklim ÅŸartlarında, olumlu/olumsuz çevre ÅŸartlarında, demiryolunun çeÅŸitli geometrik güzergahlarında, azami hızda, trenlerin enerji alan pantografında ve kontak telinde aşınmayı minimuma indirgeyen ayrıca can ve mal kayıplarını da minimize eden elektrik akımını taşıyan havai hatlardır. Tren enerjiyi katenerden pantograf aracılığı ile alır. Katener sistemler iletkenler,direkler,taşıyıcı system, izolatörler,besleme sistemi ve ray baÄŸlantıları olmak üzere 6 ana unsurdan oluÅŸmaktadır.
Akım, devresini raylar ve geri dönüÅŸ kabloları üzerinden tamamlar. Katener sistemi enerji beslemesinde 600 V DC, 750 V DC, 1500 V DC, 3000 V DC, 15 kV AC (16,7 Hz), ve 25 kV AC(50 Hz) için çözümler sunmaktadır.
Konvensiyonel Katener Sistemi (Havai Hat) ve Rijit Katener Sistemi,olmak üzere iki ana katener sistemi mevcuttur.Havai hat katener sistemi ise Otomatik gergili katener sistemi (ATCS) ve Sabit gergili katener sistemi (FTTW) olmak üzere 2 tiptir.
Firmamız hızlı tren hatları,banliyö tren hatları,ÅŸehir içi hafif raylı sistemlerde kullanılmak üzere konvansiyonel katener sistem havai hat parçaları üretmektedir.
Katener direÄŸinden itibaren iletkenleri taşıyan tüm parçaların anahtar teslim üretimi yapılmaktadır.Ürünlerimiz silikon kompozit izolatörler,konsol-hoban set baÄŸlantı elemanları,iletken aksesuarları ve otomatik gergi düzenekleri olmak üzere 4 ana kalemden oluÅŸmaktadır.
Silikon kompozit izolatörlerin üretiminde son teknoloji f-tipi yanmaz LSR tipi sıvı silikon kullanılmaktadır.Ä°zolatörlerde kullanılan alüminyum döküm baÅŸlıklar; hafiflikleri,korozyon dirençleri,uygun ısıl iÅŸlemle elde edilen yüksek mukavemetleriyle tercih sebebi olmuÅŸ,montaj kolaylığı saÄŸlamıştır.Ä°stisnasız her izolatör ilgili TS EN 61109 standardına göre rutin teste tabii tutulmaktadır.Ülkemiz demiryolu hatlarında yaklaşık 20000 adet ULUSOY ELEKTRÄ°K A.Åž. üretimi izolatörler kullanılmaktadır.
Ana ürünlerimizden olan konsol-hoban set baÄŸlantı parçaları; AlSi10Mg alüminyum döküm alaşımından üretilmekte olup, birincil faz alüminyum kullanılmaktadır.Tüm ürünlere T6 ısıl iÅŸlemi uygulanmaktadır.Tüm ürünler döküm sarj numaralarına göre test edilip arÅŸivlenmektedir.Ülkemiz demiryolu hatlarında yaklaşık 10000 set ULUSOY ELEKTRÄ°K A.Åž. üretimi konsol-hoban set baÄŸlantı parçaları kullanılmaktadır.
Ä°letken aksesuarları; iletken teller (kontak ve pandül telleri) üzerindeki baÄŸlantı parçalarıdır.CuNi2Si hammaddesinden üretilen bu parçalar ülkemizde ilk defa firmamız tarafından üretilmiÅŸtir.Yaklaşık 2 sene süren ar-ge çalışmaları neticesinde bu ürünler yabancı muadilleriyle eÅŸ deÄŸer kalite de üretilmiÅŸtir.Konsol-hoban setlerin ve izolatörlerin tamamlayıcısı niteliÄŸindeki bu baÄŸlantı parçaları ürün gamımızı geniÅŸletmiÅŸ,güçlendirmiÅŸtir.
Otomatik gergi setleri; farkli konfigürasyonlarla firmamız tarafından üretilmiÅŸ, TCDD ile yapılan iÅŸ birliÄŸiyle tüm saha testleri baÅŸarı ile tamamlanmış,seri imalata geçilmiÅŸtir.
Multidisipliner çalışmanın bir ürünü olan havai hat parçalarını ilk kez ülkemizde üretmiÅŸ olmanın haklı gururunu yaşıyoruz. KOLÄ°N-GÜLERMAK Ä°Åž ORTAKLIÄžI ile imzalamış olduÄŸumuz sözleÅŸmeyle BAÅžKENTRAY PROJESÄ°NÄ°N tüm katener sistem ürünlerini firmamız üretecektir. Ürünlerimiz için vitrin olarak deÄŸerlendirdiÄŸimiz bu projenin çalışmalarına büyük bir enerji ile baÅŸladık. Aynı zamanda hızlı tren hatları için ar-ge çalışmalarımız hız kesmeden devam ediyor. Ülkemiz demiryollarında Ulusoy Elektrik markası yerli üretimin, Türk mühendisliÄŸinin en güzel örneÄŸidir. Berna Karasu GüneÅŸ / Ulusoy Elektrik Raylı Sistemler Ürün Sorumlusu