Çek Demiryolları Başkan Yardımcısı Ludvík Urban ve ACRI Genel Müdürü Marie Vopálenská, Çek Cumhuriyeti demiryolu sektörü ve sektörü temsil eden ve çalışmalar yürüten Çek Demiryolu Sanayi Derneği- ACRI hakkında bilgiler verdiler. 

RailwayTurkey: Derneğiniz hakkında bilgi verir misiniz? (ne zaman kuruldu, kaç üyesi var, sektörün % kaçını temsil etmektesiniz vs)? 

Ludvík Urban: ACRI üyelerinin şu anda Çek Cumhuriyeti’nde 20.000’den fazla çalışanı bulunuyor ve yıllık ciroları 3 milyar Avro’nun üstünde, bu rakamın %54’ten fazlasınıysa ihracat oluşturuyor. ACRI demiryolu sektöründe faaliyet gösteren tek Teknik Standardizasyon Merkezi (Centre of Technical Standardization) olup Avrupa teknik standartlarının Çek ulusal standartlar sistemine aktarılmasıyla ilgilenmektedir. ACRI demiryolu tedarik sanayiinin Çek kurumları, demiryolu operatörleri, demiryolu altyapı yöneticileriyle ve UNIFE (European Railway Industry – Avrupa Demiryolu Sanayi) üyeliği vasıtasıyla, AB kurumlarıyla ilgili ortak çıkarlarını temsil etmektedir. “Demiryolu ulaşımının mevcut başarılı gelişimi, Çek demiryolu sanayiinin 180 yıllık geleneksel gelişimi sayesinde elde edilmiştir. Prag’ta bulunan eski Ringhoffer vagon fabrikası, Koprivnice’deki vagon fabrikası, Prag’taki ilk Çek-Moravia makine fabrikası; daha sonra Pilsen’deki CKD veya Skoda fabrikaları daha pek çok başka üreticiyle birlikte her zaman mesleklerinin zirvesindeydiler” diyor ACRI Genel Müdürü Marie Vopalenska. Çek demiryolu ürünlerinin kalitesi tüm dünyaya yapılan büyük miktarda ihracatla görülüyor. Bu köklü gelenek, yeni ve inovatif ürünlerin gelişimine büyük yatırımlarda bulunan Çek demiryolu sanayiinin mevcut temsilcileriyle başarılı bir şekilde bağlantılıdır. Yüzdesine bakarsak, önemli oyuncuların hemen hepsi derneğimizin üyesidir. Ana Hedefimiz Demiryolu ve Karayolu Ücretlerinin Uyumlaştırılmasını Desteklemektir.  

RailwayTurkey: Dernek olarak yaptığınız faaliyetler hakkında bilgi verir misiniz? 

Ludvík Urban: Çek Demiryolu Sanayi Derneğimiz (Association of Czech Railway Industry - ACRI) olumlu faaliyetleri aracılığıyla bu alanın sonuçlarına doğrudan veya dolaylı olarak katkıda bulunmaktadır. Son yıllarda demiryolu sanayiinin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş ve aynı zamanda bu alanda itibarlı ve saygın bir temsilci ve ortak olarak konumunu korumaktadır. 

Ana hedefimiz demiryolu ve karayolu ücretlerinin uyumlaştırılmasını desteklemektir. Demiryolu ve birleşik taşımanın avantajlarını teşvik ediyoruz. Bu genel teşvikten başka, demiryolu sanayi ve ulaşım mühendisliği alanını önemli bir sanayi alanı olarak gelenek ve öngörüyle destekleme amacını da taşıyoruz. Bu hedefler sadece Çek Cumhuriyeti’nde değil bütün Avrupa Birliği’nde aynıdır. Başka konuların yanı sıra, birlikte çalışabilirliğin ilerletilmesi, yurt dışına ihracın desteklenmesi, mevzuat faaliyetleri ve Avrupa Demiryolu Sanayileri Birliği (UNIFE – Union of the European Railway Industries), Çek Cumhuriyeti Ulaştırma Birliği gibi diğer ortak derneklerle işbirliği de söz konusudur. 

Avrupa standartları göz ardı edilemez, çünkü teknik standardizasyon ve uyumlaştırmanın önemli bir unsurudur ve AB üyesi devletlerin bağımsız demiryolu sistemleriyle birlikte çalışmayı uygulamanın koşuludur. Derneğimiz demiryolu taşımacılığında geçerli teknik standartları oluştururken ve tartışırken Teknik Standardizasyon, Metroloji ve Durum Testi Dairesi ve Çek Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı ile, uluslararası işbirliği dahilinde el ele verir. Bu işbirliği büyük oranda, Çek Cumhuriyeti’nin bu standartlarla ilgili bakış açısına dair taslak standartlar ve tekliflerin müzakere edilmesini içerir. 

ACRI demiryolu sektöründe faaliyet gösteren tek Teknik Standardizasyon Merkezi’dir. Demiryolu sektöründeki şirketler için standartların oluşturulmasına katılmak, ortaya atılan kurallar ve ilkeler hakkında yorum yapabilmek ve Avrupa standardizasyon kuruluşlarıyla yakın irtibat halinde olabilmek bir gerekliliktir. Ayrıca Avrupa piyasasının gelişimine bakıldığında, standartlarda mükerrer veya eksik maddeler olmasını önlemek için, Teknik Birlikte Çalışabilirlik Spesifikasyonları (TSI – Technical Specifications for Interoperability) ile ilgili demiryolu standartlarının hazırlanmasının da kesinleştirilmesi gerektiği görülmektedir. 

Çek Üreticiler Çok Kaliteli Ürün ve Hizmetler Sunmaktadır 

RailwayTurkey: Türkiye’nin demiryolu sektörüne yatırımları sözkonusu. Dernek olarak veya üyeler bazında bu konuda çalışmalarınız var mı? Yani Türkiye demiryolu pazarından pay alma konusunda üyeleriniz neler yapıyor?Demiryolu sektörü için üretim yapan üyelerinizi hangi özellikleri ön plana çıkarıyor? Türkiye ile şuan iş ortaklıkları var mı? Bunu artırmaya yönelik planlar var mı? 

Ludvík Urban: Çek üreticiler çok kaliteli ürün ve hizmetler sunmaktadır, bu nedenle Türkiye demiryolu ve toplu taşıma altyapısının hızlı gelişimi yararlı sinerji için ideal bir karma oluşturmaktadır. Konya tramvaylarına SKODA tedariki yapılması, İstanbul metrosunun sinyalizasyon sisteminin AZD PRAHA tarafından yapılması, Marmaray’daki kurtarma hizmeti lokomotiflerinin CZ LOKO tarafından sağlanması, VUKV’nin İstanbul ve Kayseri tramvaylarının gelişimini desteklemesi veya tekerlek takımlarının GHH Bonatrans Group tarafından tedarik edilmesi gibi Çek ve Türk taraflar arasında karşılıklı işbirliğine dayalı pek çok başarılı projeye zaten imza atılmıştır. 

AZD Praha Türkiye’de İstanbul’un metro modernizasyonu için sinyalizasyon sistemleri tedarik ederek işbirliği etmekte,

Söke-Ortaklar demiryolunda tren yolu geçidi güvenlik cihazlarının modernizasyonunu yaparak veya Tekirdağ-Muratlı projesinde ESA 44 sistemi uzaktan kumandalı DOZ-1 veya telekomünikasyon sistemli ABE-1 tipi hat sinyalizasyon cihazı gibi istasyon güvenlik cihazları tedarik ederek katkıda bulunmaktadır. Ayrıca AZD Praha 260’tan fazla tren yolu geçidine 500 parça tedarşk ederek Irmak-Zonguldak demiryolu hattının yapımı konusunda başka şirketlerle işbirliği etmekte ve İzmir’e kontrol ve bilgilendirme trafik sistemi tedarik etmektedir. 

GHH - BONATRANS GROUP Avrupa’daki en büyük tren tekerlek takımı ve parçaları (tekerlek, dingil, lastik) tedarikçisi olup uzun yıllardır Türkiye’ye ürünlerini tedarik etmektedir. Son on yılda TCDD’ye ve Türkiye şehirlerine sağlanan yeni demiryolu taşıtlarının çoğu, BONATRANS’ın son teknoloji ürünü tekerlek takımları ve parçalarıyla donatılmıştır, BONATRANS tekerlek takımları, Maramaray projesinde kullanılan EMU üniteleri de dahil olmak üzere Hyundai Rotem ve TÜVASAş tarafından kurulan TCDD’nin yeni EMU ve DMU ünitelerini taşır. İstanbul’daki (Hyundai Rotem tarafından üretilen) ve Ankara’daki (Çin - CSR Zhuzhou Elektrikli Lokomotif şirketi tarafından üretilen) yeni metro üniteleri de BONATRANS tekerlek takımlarıyla donatılmıştır. İstanbul’un ulaşım kurumu olan İstanbul Ulaşım, tramvaylarını yoğun nüfuslu bölgelerde tramvayların işletme gürültüsünü önemli düzeyde azaltan BONATRANS esnek tekerlekleri ile çalıştırmaktadır. BONATRANS tekerlek takımları TCDD trenlerini çeken yeni lokomotiflerde de kullanılır; Hyundai Rotem/Skoda Transportation tarafından yapılan yeni elektrikli lokomotif E68000 ve General Electric tarafından TÜLOMSAş’la işbirliği halinde üretilen modern dizel lokomotif Powerhaul  gibi. 

Çek Demiryolları 15.500’dan Fazla Çalışana Sahiptir ve 2013’te geliri 21,9 Milyar CZK’dir (Çek Korunası) 

Çek Cumhuriyeti’ne Pilsen SKODA’dan daha çok dünya çapında ün getiren çok az marka vardır. 150 yılı aşkın süredir insanlar bu geleneksel fabrikanın ürünlerini tanırlar. Bugün halefi olan SKODA TRANSPORTATION, şehir içi toplu taşıma ve raylı taşıma sistemleri için modern araçlara ağırlık vermektedir. şirketin ana ürünleri çoğu Avrupa şehrinde kullanılan çevre dostu toplu taşıma araçlarının alçak tabanlı tramvayları veya metro setleridir. SKODA TRANSPORTATION son yıllarda Türkiye Konya’ya ve Macaristan Miskolc’e tramvay temin etmektedir. 

VÚKV – Demiryolu araçları araştırma enstitüsü – 6 yılı aşkın süredir Türk şirketleriyle işbirliği etmektedir. VUKV Railtur şirketinin yük vagonuna tam tip testlerinin yanı sıra, yeni demiryolu araçlarının gelişimini de desteklemektedir. İş sadece tasarım çalışması ve teknik hesaplamalardan ibaret olmayıp özel bileşenlerle ilgili uzman danışmanlığı ve test edilmesini de kapsar. Son yıllarda yapılan faaliyetler arasında İstanbul ve Kayseri tramvaylarının geliştirilmesine destek olmak, yük vagonu Rgns’nin boji şasilerinde yorulma deneyleri veya vagonun test edilmesi vardır. Bu vagon bu sene İstanbul’da düzenlenen Euroasia Rail fuarında sergilenmiştir. Ayrıca VÚKV doğrudan Türkiye’de Turkrail tarafından gerçekleştirilen testlere de destek vermektedir. 

VUZ (Demiryolu Araştırma Enstitüsü) demiryolu sistemi ve raylı ulaşım konusunda değerlendirme, test faaliyetleri ve danışmanlık alanında uzman hizmetleri ve kapsamlı çözümler sunar. VUZ´nin Test laboratuvarı, ısıtma testiyle TCDD’nin son E6800 sınıfı AC elektrikli lokomotiflerinin çekiş ve elektrodinamik rejeneratif frenleme özelliklerinin ölçümünü yapmıştır. VUZ’un dinamik test tezgahı, Türk şirketi Durmazlar için 4 farklı tramvay bojisini test etmiş, RAILTUR için yük bojisi üzerinde testler yapmış ve HST Otomotiv’in vidalı koşum takımı üzerinde özel testler gerçekleştirmiştir. Ayrıca VUZ, Türkiye’deki yeni demiryolu test merkezinin açılması için hazırlık çalışmaları sürecinde Anadolu Üniversitesi’yle yakın işbirlişği kurmaktadır. 

RailwayTurkey: Eklemek istedikleriniz varsa onları da öğrenebilir miyiz?

Ludvík Urban: Çek Cumhuriyeti’ndeki ana demiryolu operatörü Çek Demiryolları’dır (Ceské dráhy). Çek Demiryolları tamamiyle Çek Cumhuriyeti devletine aittir ve Çek Cumhuriyeti’nin ulusal raylı taşıyıcısı rolünü yerine getirmektedir. Hükümet ve bölgelerden aldığı emirlere göre temel ulaştırma hizmetleri sağlamaktadır. Yolculara tüm ulus düzeyinde ulaşım hizmeti sunar ve ağ raylı ulaşım sisteminin teminatçısıdır. Çek Demiryolları 15.500’dan fazla çalışana sahiptir ve 2013’te geliri 21,9 milyar CZK’dir (Çek Korunası). Çek Demiryolları yılda 170 milyon yolcu taşır, yaklaşık 120 milyon kilometre yol alır ve her gün yaklaşık 7.000 bağlantıya hizmet eder.